قاعده ڤنوليسن جاوي
Friday, May 23, 2014
قاعده ڤنوليسن جاوي
قاعده ڤنوليسن جاوي
ڤڠنلن
توليسن جاوي تله لاما وجود دالم تمدون ملايو دسيكيتر ڬوڬوسن كڤولاوان ملايو ايايت سكيتر ابد ك 10 ماسيها اتاو 3 هجرة هيڠڬ كمسكيني دان اي برأصل درڤد توليسن عرب.توليسن جاوي جوڬ دكاتاكن ساتو سني ڤنوليسن يڠ تله وجود برابد-ابد لاماڽ د نوسنتارا. كمونچولنڽ بركايت سچارا لڠسوڠ دڠن كداتاڠن اڬام اسلام ك نوسنتارا. توليسن جاوي برأصل دري توليسن عرب دان مروڤاكن حروف-حروف عرب يڠ دماسوقكن ك دالم سيستم ڤنوليسن بهاس ملايو. توليسن جاوي اداله توليسن راسمي باڬي نڬارا بروني دان دڬوناكن ملواس د مليسيا دان إندونيسيا.توليسن جاوي اداله انتارا توليسن تراول يڠ ڤرنه دتموي. توليسن اين تله بركمبڠ سجق زمان كراجأن اسلام ڤاسا كمودين ك زمان كراجأن ملاك، زمان كراجأن جوهر دان جوڬ اچيه ڤد ابد ك-17. بوقتي كوجودن توليسن اين د مليسيا اداله دڠن ترجومڤڽ باتو برسورت ترڠڬانو يڠ برتاريخ 702ه اتاو 1303م مانكالا توليسن رومي يڠ ڤاليڠ اول دتموي اداله ڤد اخير كورون ك-19. اين منونجوقكن توليسن جاوي تله سمڤأي ك نڬارا اين لبيه اول بربنديڠ توليسن رومي. توليسن جاوي مروڤاكن توليسن راسمي باڬي نڬري-نڬري ملايو تيدق برسكوتو سماس ڤڠواسأن بريتيسه. كيني توليسن اين دڬوناكن دالم اوروسن اڬام اسلام دان عادة ايستيعادة ملايو يڠ كبڽقكنڽ د جوهر، قدح، كلنتن، ڤرليس، دان ترڠڬانو
ڤد زمان دهولو، توليسن جاوي مماءين كن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مشركت. اي دڬوناكن سباڬاي ڤرانتارا ڤنتيڠ دالم سموا اوروسن ڤينتادبيران، عادة ايستيعادة دان ڤرداڬڠن. چونتوهڽ دڬوناكن دالم ڤرجنجين-ڤرجنجين ڤنتيڠ انتارا ڤيهق-ڤيهق د-راج ملايو دڠن ڤيهق-ڤيهق بركواس ڤورتوڬيس، بلندا دان ايڠڬريس. سلاين ايت، ڤماشران مرديك 1957 باڬي نڬارا مليسيا انتارا لاين جوڬ ترتوليس دالم سكريڤ جاوي.سماس بهاس مليسيا سداڠ بركمبڠ دان توليسن روميڽ تله منجادي ڤنتيڠ سهيڠڬ توليسن اين دڬوناكن سچارا برللواسا سباڬاي الت كبودايان باڬي نڬارا مليسيا.توليسن جاوي اين بوليه دأڠڬڤ سباڬاي عنصور يڠ جوڬ بوليه دأڠڬڤ ڤرينتيس دالم بيدڠ بهاس تتاڤي حقيقة يڠ تيدق بوليه دينافيكن اياله ممڤركمبڠكن واريثن سنديري ڤرلو دتيتيقبرتكن.اوليه ايت واريثن توليسن جاوي جوڬ مروڤاكن واريثن يڠ تيدق ترنيلاي دان ڤرلو دجاڬ دري ماس ك سماس
كادأن جاوي سكارڠ دان كلمهنڽ
مڽدري بهاوا توليسن جاوي اداله واريثن بڠسا دان نڬارا يڠ د دالمڽ تراكم ككايأن خزانه تراديسي كبودايان، كسوسسترأن، كڤرچايأن دان فلسفه بڠسا تورون تمورون.اوليه يڠ دمكين توليسن جاوي اداله ساله ساتو عنصور كبودايان ڤريبومي دان كبودايان كبڠسأن يڠ داڤت دمنفعتكن اونتوق ڤرڤادوان دان ڤرسفهمن سلوروه ورڬنڬارا دان مموڤوك ڤراسان كستينايڬرأن; دأتس ڤرانن دان ڤڠڬوناان توليسن جاوي، اياڽ تله مڠالمي كموندورن د دالم سموا سيكتور عوام ماهوڤون سواستا سجق كبلاكڠن اين.مك اوسها تله دجالنكن اونتوق ممڤركنلكن قاعده-قاعده ڤنوليسن دان ڤڠجأن توليسن جاوي سوڤاي اياڽ تيدق كتيڠڬالن زمان.
سمنجق تاهون 1303، تاريخ باتو برسورت د ترڠڬانو د جومڤأي،مك توليسن جاوي تله باڽق بركمبڠ. والاوڤون تله ملالوءي برباڬاي-برباڬاي ڤروبهن دالم كونتيك س ڤنوليسن، نامون توليسن جاوي ماسيه لاڬي ممڤوڽاءي ڤڠاروه دالم مشاركت ملايو خصوصڽ. اوليه ايت باڽق اوسها تله دلاكوكن باڬي ممرتبتكن توليسن جاوي دسموا ڤريڠكت ماله اكن تروس د ڬوناكن اوليه مشاركت ملايو سڤنجڠ زمان . ڤڠڬوناان توليسن جاوي يڠ باءيق اياله دري سڬي ڤڠڬوناان حروف رومي سمنجق ڤڠاروه بارت مماسوقكي عالم ملايو. كراجأن سكارڠ تروس مڠڬالقكن ڤڠڬوناان توليسن جاوي دڤلباڬاي ڤريڠكت تراوتما دڤرايڠكت سكوله كبڠسأن دان دسوسون سمولا دان موڠكين منجادي مات ڤلاجرن واجب د سكوله منڠه اونتوق تيڠكتن 1، 2 دان 3. مسكيڤون توليسن جاوي تله د ڬوناكن اوليه مشاركت سمنجق توجوه راتوس تاهون يڠ لالو نامون ماسيه باڽق يڠ بلوم دسليدكي اوليه ڤڠكاجي تنتڠ ڤركمبڠن سجارهڽ ترماسوق سيستم توليسن سرتا فكتور-فكتور يڠ ممڤڠاروهيڽ.باهن دان باتسن كاجين منونجوقكن بهاوا ماسيه راماي دكالڠن ڤڠڬونا ددالم توليسن جاوي ماسيه لاڬي كليرو ترهادڤ قاعده-قاعده ڤنوليسن دان ڤڠجأن توليسن جاوي.دسيني دكتڠهكن ببراڤ قاعده ڤنوليسن جاوي سڤرتيمان يڠ دشرتكن دالم ممڤركوكوهكن ايجأن جاوي
سبب-سبب كلمهن جاوي دانتاراڽ
ا. سيكڤ ڤلاجر سنديري يڠ تيدق برمينت دڠن ڤنوليسن جاوي دان دتمبه دڠن تومڤوان كڤد اكادميك يڠ برفوكوسكن كڤد سيستم ڤڤريقسأن
ب. كورڠڽ ڤندداهن دڤرايڠكت اول لاڬي دكالڠن ڤلاجر ،دمان ڤلاجر ترسبوت مڠمبيل سيكڤ يڠ نڬاتيۏ ترهادڤ ڤنتيڠڽ ڤنوليسن جاوي
چ. دڤڠاروهي جوڬ دڠن سوكتن جاوي دسكوله يڠ سنتياس بروبه-اوبه دري سڬي ڤڠيستيلاهن دان جوڬ ماس مڠاجر جاوي دسكوله-سكوله
د. برلاكو جوڬ ككوراڠن التن بنتوان مڠاجر دالم ڤنوليسن جاوي بربنديڠ دڠن سوبجيك لاين سڤرتي ڤڠڬوناءن باهن مولتيميدي دان سباڬايڽ
اي. موريد تيدق منداڤت دوروڠن درڤد ايبوباڤ سماس برادا درومه سباليقڽ ايبوباڤ باڽق ممبلي باهن باچان علميه يڠ تيدق مڠاندوڠي عنصور-عنصور اونتوق ممڤرتيڠكتكن دالم ڤنوليسن جاوي
ف. دالم مشاركت سنديري توليسن جاوي دڤندڠ سڤي تراوتما تيادڽ ڤاڤرن اياو سلوڬن دڤاڤن تندا اوتام دالم بندر اتاو اكلان يڠ ممبوليهكن ڤلاجر ممباچ جاوي سچارا سڤونتن
ڬ. ڤرانن كراجأن ترماسوق ميديا كورڠ ممبري سمبوتن دالم منونجولكن اسڤيك ڤنوليسن جاوي دكالڠن رعيت.هاڽ اد سڬلينتير مشاركت سهاج يڠ مڠمبيل ڤرهاتين دتمبه ڤولا باهن باچان يڠ سماكين بركورڠ دڤاسرن
قاعده اساس مڠاتسي كلمهن جاوي
ا.لاتيهن ممباچ
ا.لاتيهن ممباچ
ڤيهق كراجأن تله مڠاداكن كلس جقاف د سكوله-سكوله سلوروه نڬارا يڠ تله بروسها اونتوق ممرتبتكن توليسن جاوي دكالڠن رعيت.دسيني ڤدومن ڤنوليسن دان ايجأن جاوي، حروف هاوي لبيه لڠكڤ دأجر ترماسوق ڤرلامبڠن سموا ڤونيم اتاو بوڽي ملايو جاتي دان بوڽي اتاو ڤونيم ڤينجامن يڠ اد دالم بهاس ملايو . اين لبيه لڠكڤ درڤد جاوي زءبا ماله، لبيه كاي درڤد حروف عرب سنديري. كسموا ڤونيم كونسونن جاتي دان ڤونيم ڤينجامن يڠ ترداڤت دالم بهاس ملايو مودن كيني داڤت دلامبڠكن اوليه حروف-حروف جاوي ايايت همڤير كسمواڽ دڠن ڤلامبڠن ساتو لاون ساتو انتارا حروف دڠن ڤونيم اتاو بوڽي
سباڬاي چونتوهڽ:
= تيڬ بلس كونسونن جاتي ملايو دلامبڠكن دڠن 13 حروف درڤد بهاس عرب، ايايت [ب] با، [ت] تا دان تا مربوطه، [د] دا، [ق] كاف، [س] سين، [ه] ها ﴿سيمڤول﴾، [ج] جيم، [ل] لم، [ر] را، [م] ميم، [ن] نون، [و] واو دان [ي] يا.
= ليما بوڽي كونسونن جاتي دلامبڠكن دڠن حروف عرب يڠ داوبهسواي تندا تيتيقڽ، ايايت [ڤ] ڤا، [ڬ] ڬ، [چ] چ، [ني] ڽ دان [ڠ] ڠا.
= بوڽي كونسونن جاتي ملايو هنتين ڬلوتيس [؟] دلامبڠكن دڠن حروف حمزه ﴿د اول﴾ اتاو حروف قاف ﴿د اخير﴾.
اڤابيلا مڠڬوناكن حروف ﴿ ق ﴾ سهاج سباڬاي لامبڠ باڬي بوڽي هنتين ڬلوتيس د اخير كات جاتي بهاس ملايو. دالم جاوي زءبا / لاما، ترداڤت تيڬ حروف يڠ بياسا دڬوناكن سباڬاي لامبڠ هنتين ڬلوتيس ڤنوتوڤ سوكو كات اتاو د اخير كات، ايايت حروف قاف، كاف دان حمزه يڠ كتيڬ-تيڬڽ دڬوناكن تنڤا اتورن يڠ ترتنتو -- سأوله-اوله كونسونن هنتين ڬلوتيس ايت ممڤوڽاءي تيڬ نيلاي بوڽي يڠ بربيذا. حروف قاف دڤيليه كران سوده باڽق ڤڠڬوناانڽ دالم جاوي لاما. تيدق اد ككچوالين دالم اتورن اين
ب.مڠاداكن كلس كاف
ڤيهق كراجأن تله مڠاداكن كلس كافا د سكوله-سكوله سلوروه نڬارا يڠ تله بروسها اونتوق ممرتبتكن توليسن جاوي دكالڠن رعيت.دسيني ڤدومن ڤنوليسن دان ايجأن جاوي، حروف هاوي لبيه لڠكڤ برايكوتن درڤد ڤراتورن ايت، حروف كاف دڬوناكن سباڬاي لامبڠ باڬي كونسونن [ق] ﴿بوكن هنتين ڬلوتيس، تتاڤي ڤلوسيف للاڠيت لمبوت تق برسوارا﴾ د اخير كات بهاس ايڠڬريس دان بهاس-بهاس ايروڤه يڠ لاين. بڬيتو جوڬ اڤابيلا مڠڬوناكن حروف-حروف جاوي يڠ تركيني دأجر كڤد موريد سباڬاي ممباچ سوكو كات سوڤاي لنچر دان تڤت مڠيكوت قاعده ۏوكل
چ. مڠاداكن تيكنيك يڠ سيستيماتيق
ڤلامبڠن ڤونيم اتاو بوڽي كونسونن عرب دالم ڤنوليسن جاوي دأجر برداسركن بوڽي يڠ تڤت سڤرتي دالم بهاس ملايو اياله يڠ دلامبڠكن دڠن حروف ثا، ها، خا، ذال، زاي، شين، سود، دود، تو، زو، عين، غائن، فا، دان قاف. حروف زاي، شين دان فا دڬوناكن جوڬ اونتوق ملامبڠكن بوڽي درڤد بهاس ايڠڬريس دان ايروڤه [ز]، [ش] دان [ف] ساتو ڤر ساتو. سموا كات درڤد بهاس عرب يڠ مڠاندوڠي حروف-حروف اين دتريما دان دككلكن حروف دان بنتوق ايجأن كاتڽ دالم بهاس ملايو، كچوالي ببراڤ كات يڠ دسسوايكن ايجأنڽ ﴿حروفڽ﴾ دان بنتوقڽ دڠن قاعده سبوتن ملايو جاتي
د. قاعده مڠاجر يڠ بتول
ڤنوليسن جاوي اين دأجر دڠن منجوروس كڤد قاعده ڤونيتيق دسكوله-سكوله سوڤاي اياڽ سسواي دڠن ڤينجامن درڤد بهاس ايڠڬريس دلامبڠكن دڠن حروف بارو ۏ، ايايت واو برتيتيق د اتس ﴿ ژ ﴾. اين تمبهن كڤد جاوي زءبا. حروف بارو ۏ اين دچيڤتا سباڬاي ڤادنان باڬي حروف رومي [ۏ] اونتوق منوليس اتاو مڠيجا كات درڤد بهاس ايڠڬريس دان بهاس-بهاس ايروڤه لاين يڠ مڠڬوناكن اكسارا لاتين يڠ مڠاندوڠي حروف ترسبوت. جاوي زءبا/لاما مڠڬوناكن سام اد حروف با اتاو واو اتاو فا تنڤا اتورن يڠ جلس
چونتوهڽ:ترداڤت انم ڤونيم ۏوكل ملايو دالم ڤدومن ايجأن جاوي دلامبڠكن دڠن تيڬ حروف جاوي سڤرتي ايايت اليف، واو، دان يا. دالم سيستم جاوي، تيدق دبيذاكن نيلاي ڤنجڠ اتاو ڤينديق بوڽي ۏوكل سڤرتي يڠ ترداڤت دالم سيستم بوڽي ۏوكل بهاس عرب. ملالوءي ڤرلامبڠن ۏوكل اياڽ تربهاڬي كڤد ببراڤ شرط انتاراڽ
:
ا﴾ ۏوكل [ا] دلامبڠكن دڠن اليف جك د اول كات داسر اتاو ڤد سوكو كات تربوك
اا﴾ اليف يڠ ملامبڠكن ۏوكل ڤڤت ﴿ايايت سام اد سباڬاي ساتو سوكو كات اتاو سباڬاي ڤرمولأن سوكو كات﴾ هاڽ حاضر د كدودوكن اول كات داسر
ااا﴾ ۏوكل [ا] دان [اي] دلامبڠكن دڠن حروف يا ڤد سموا سوكو كات تربوك اتاو سوكو كات ترتوتوڤ، تتاڤي دلامبڠكن دڠن اليف-يا اڤابيلا د اول كات داسر
اۏ﴾ ۏوكل [او] دان [او] دلامبڠكن دڠن حروف واو ڤد سموا سوكو كات تربوك اتاو سوكو كات ترتوتوڤ، تتاڤي دلامبڠكن دڠن اليف-واو اڤابيلا د اول كات داسر
ۏ﴾ ۏوكل [ا] دان ڤڤت تيدق دلامبڠكن دڠن اليف جك ترلتق دالم سوكو كات ترتوتوڤ
ۏيا﴾ حروف يا تنڤا تيتيق ﴿اليف مقسوره﴾، ايايت ى ، منجادي حروف يڠ بربيذا فوڠسيڽ درڤد حروف يا بياسا ي ﴿يا برتيتيق﴾. يا تنڤا تيتيق اين دبري ساتو فوڠسي تمبهن، ايايت سباڬاي ڤادنان باڬي حروف [اي] يڠ ملامبڠكن بوڽي ڤڤت ڤد اخير ڤركاتان، خصوصڽ يڠ ترداڤت ڤد اخيران -يسمى دان -اسي دالم كات ڤينجامن درڤد بهاس ايڠڬريس
فوڠسي تمبهن يا تنڤا تيتيق دالم اين سام سكالي تيدق منجيجسكن فوڠسيڽ يڠ سديا سباڬاي اليف مقسوره يڠ دتريما دالم كات ڤينجامن درڤد بهاس عرب سڤرتي. دڠن اين، حروف يا تنڤا تيتيق دالم ملامبڠكن دوا ڤونيم ۏوكل: ﴿ا﴾ سباڬاي لامبڠ ۏوكل [ا] ڤنجڠ د اخير كات ڤينجامن درڤد بهاس عرب دان ﴿اا﴾ سباڬاي لامبڠ ۏوكل ڤڤت د اخير كات ڤينجامن درڤد بهاس ايڠڬريس.
اي.مڽلارسكن سيستم ايجأن بارو دان لاما
كراجأن ملالوءي ديوان بحث دان ڤوستاك كيني تله مڽلارسكن سيستم ايجأن بارو دان لاما.اين ممڤركمس اتورن دالم جاوي زءبا/لاما. ديفتوڠ [اوءي] دتوليس دڠن حروف واو-يا.ترداڤت ببراڤ قاعده ڤنوليسن دالم ڤرلامبڠن ديفتوڠ يڠ سڤاتوتڽ دتوروتي ايايت:
چونتوهڽ:دالم جاوي لاما، ديفتوڠ [اي] مڠڬوناكن حروف يا يڠ دڬوناكن جوڬ باڬي ۏوكل [ا] دان [اي]. اين مڽببكن حروف يا بوليه دباچ سباڬاي ۏوكل اتاو ديفتوڠ دالم كات يڠ هوموڬرافيق صفةڽ. دڠن مڠڬوناكن اليف-يا سباڬاي لامبڠ ديفتوڠ [اي]، كيت مڠورڠكن فوڠسي حروف يا، ايايت درڤد امڤت بوڽي -- كونسونن [ي]، ۏوكل [ا]، ۏوكل [اي]، دان ديفتوڠ [اي] -- كڤد تيڬ سهاج، ايايت چوما باڬي لامبڠ ۏوكل دان كونسونن. دڠن اين جوڬ، دبيذاكن دڠن جلس هوموڬرف يڠ مڠاندوڠي ديفتوڠ [اي] درڤد يڠ مڠاندوڠي ۏوكل [ا] اتاو [اي].
اا. بڬيتو جوڬ، دالم جاوي لاما، ديفتوڠ [او] مڠڬوناكن حروف واو يڠ دڬوناكن جوڬ باڬي ۏوكل [او] دان [او]. اين مڽببكن حروف واو بوليه دباچ سباڬاي ۏوكل اتاو ديفتوڠ دالم كات يڠ هوموڬرافيق بنتوقڽ. دڠن مڠڬوناكن اليف-واو سباڬاي لامبڠ ديفتوڠ [او]، كيت جوڬ مڠورڠكن فوڠسي حروف واو، ايايت درڤد امڤت بوڽي -- كونسونن [و]، ۏوكل [او]، ۏوكل [او]، دان ديفتوڠ [او] كڤد تيڬ سهاج، ايايت چوما سباڬاي لامبڠ باڬي ۏوكل دان كونسونن. دڠن اين جوڬ، داڤتله كيت بيذاكن هوموڬرف يڠ مڠاندوڠي ديفتوڠ [او] درڤد يڠ مڠاندوڠي ۏوكل [او] اتاو [او] دڠن جلس.
دسيني ڤرلوله مڠڬوناكن بنتوق ايجأن يڠ برلاينن باڬي دوا كات يڠ سبوتن دان معنىڽ بربيذا تنتوله لبيه موده درڤد هندق مننتوكن سبوتن دان معنى باڬي كات هوموڬرف دڠن سمات-مات برداسركن ڤڠڬوناان دالم كونتيك س ايات
ف.مڠاداكن كلس تمبهن دسكوله
ڤيهق سكوله كيني مڽدري كلمهن ڤنوليسن دان ڤمباچان جاوي مك ساتو ڤروڬرام ڤاتوت دكمبڠكن ملالوءي كلس تمبهن. اين داڤت ممبنتو دالم ڤدومن ايجأن جاوي اد يڠ مڽلارس دان مڠورڠكن ڤڠڬوناان اتورن يڠ برباڬاي-باڬاي اتاو يڠ باڽق باڬي مڠيجا كات-كات دالم سسواتو كاتڬوري ايجأن يڠ سام يڠ ترداڤت دالم جاوي زءبا/لاما. ڤڠجأن كات داسر اين اي تربهاڬي كڤد ببراڤ ڤراتورن ايجأن چونتوهڽ
ا﴾. ايجأن كات ايكاسوكو-
ايجأن كات ايكاسوكو دڤركنلكن اتورن ايجأن كات ايكاسوكو يڠ برڤول قۏق يڠ موده بربنديڠ دڠن ايجأن لاما. سموا كات ايكاسوكو ترتوتوڤ دڠن ۏوكل [ا] دايجا دڠن حروف اليف، ايايت باڬي سموا كات ملايو جاتي دان كات ڤينجامن درڤد بهاس ايڠڬريس اتاو بهاس-بهاس لاين، كچوالي درڤد بهاس عرب. اين مڽلارسكن اتورن جاوي زءبا/لاما. دالم ايجأن جاوي لاما، اد كات يڠ مڠڬوناكن اليف، اد كات يڠ تنڤا اليف. چونتوه: واڠ ، دان ، جم ، دم دام ﴿سجنيس ڤرماءينن﴾، كاد ، ڤلات . سموا كات ايكاسوكو يڠ برأصل درڤد بهاس عرب دككلكن بنتوقڽ يڠ اصل: سام اد دڠن حروف ۏوكل اتاو تنڤا حروف ۏوكل
دڠن اين، برارتي بهاوا سموا كات ايكاسوكو ترتوتوڤ دتوليس دڠن حروف ۏوكل، كچوالي باڬي ببراڤ كات ترتنتو درڤد بهاس عرب دان ببراڤ كات ملايو ايجأن كلاسيك سهاج . اتورن اين دڤرلوكن كران سوده باڽق ترداڤت كات ايكاسوكو درڤد بهاس اسيڠ، تراوتما درڤد بهاس ايڠڬريس، يڠ دڤينجم ك دالم بهاس ملايو . كات-كات ترسبوت ڤرلو دڤرليهتكن بنتوق ۏيسوالڽ دالم ايجأن جاوي يڠ سهاروسڽ سجاجر چارا ڤلامبڠن ۏوكلڽ دڠن بنتوق ۏيسوال دالم ايجأن رومي.
اا﴾.ايجأن كات داسر دوا سوكو كات
- ڤركارا ڤوكوق يڠ مناريق ڤرهاتين اياله دالم سيستم ايجأن جاوي اياله تنتڠ ڤڠڬوناان حروف ۏوكل اليف، واو دان يا دالم كات داسر دوا سوكو كات، ترتوتوڤ اتاو تربوك، يڠ ڤلباڬاي راڬمڽ دالم ايجأن زءبا/لاما. يڠ منجادي مسئله ڤوكوق يڠ ممڤرليهتكن كتيدقسراڬمن ايت اياله كات يڠ مڠاندوڠي ۏوكل [ا]
ڬ.ممڤرباڽقن باهن جاوي برڬمبر دان باهن ميديا
باهن ميديا اين سبنرڽ بوليه مناريق مينت دان كسوڠڬوهن موريد دالم ڤنوليسن دان ڤمباچان جاوي.ملالوءيڽ اي امت بركسن دان موده دفهمي سرتا مناريق ڤرهاتين دمان ڬورو هاڽ سباڬاي فاسيليتاتور
اڤليكسي قاعده ڤڠاجرن دان ڤمبلاجرن
مروجوق دالم ڤدومن ايجأن جاوي، ترداڤت ببراڤ ڤراتورن مڠيجا يڠ لاين لاڬي يڠ برتوجوان ممبأيقي دان مڠمسكن سيستم ايجأن جاوي لاما ايايت
ا ﴾دالم ڤنوليسن كات ڤينجامن درڤد بهاس ايڠڬريس، اتورن ڤڠجأن ڬوڬوس كونسونن داداكن يڠ برتوجوان ممودهكن ڤمباچان دان ڤڽبوتن، تراوتما اصطلاح ڤينجامن درڤد بهاس ايڠڬريس. ڬوڬوسن كونسونن د اخير كات دتوليس دڠن مميسهكن حروف يڠ برڬوڬوس ايت
اا﴾ ڤڠجأن كات اولڠ دسلارسكن منجادي دوا چارا سوڤاي تيدق ساله باچ، ايايت مڠڬوناكن تندا اڠك دوا باڬي منوليس اولڠن كسلوروهن كات، دان مڠڬوناكن تندا سمڤڠ ﴿-﴾ اڤابيلا مڠولڠ سباهاڬين كات
ااا﴾ ڤدومن ايجأن جاوي - ممانتڤكن اتورن ايجأن كات ڤينجامن دان سراڤن درڤد بهاس عرب يڠ دكاتڬوريكن كڤد ڤڠڬوناانڽ دالم كونتيك س اڬام دان بوكن اڬام. اين سام دڠن ايجأن جاوي زءبا دالم كونتيك س اڬام دان بوكن اڬام.كات-كات اصطلاح اڬام اسلام دايجا سڤرتي بنتوق اصلڽ ﴿دالم ايجأن عرب﴾.كات-كات سراڤن درڤد بهاس عرب يڠ سوده لاما دڬوناكن سباڬاي كات عموم دالم بهاس ملايو دايجا سڤرتي ايجأن بهاس ملاي
اۏ﴾ ساتو روموسن يڠ اڬق مناريق ڤرهاتين كيت دالم ڤدومن ايجأن جاوي اياله تنتڠ ڤنوليسن حروف سيڠكتن. ڤدومن اين منتڤكن ڤنوليسن سيڠكتن دالم حروف جاوي يڠ دداڤتي سلارس دڠن چارا منوليسڽ دالم ايجأن رومي دري سڬي ڤڠڬوناان تندا تيتيق، تتاڤي سيڠكتن يڠ دڬوناكن اياله حروف-حروف دالم ابجد
ۏ﴾ چيري خصوص دالم اياله ڤڠكلن اتورن-اتورن ايجأن لاما دان ڤڠجأن ببراڤ كات يڠ سوده منتڤ ڤڠڬوناانڽ. كات-كات ترسبوت اياله كات-كات يڠ اصلڽ دايجا منوروت قاعده باريس
Thursday, May 22, 2014
چريتا ڤڠاجرن : مرڤاتي ݢوا ثور
كادأن ساڠت ڬنتيڠ. رومه
رسول الله دكفوغ موسوه. رسول الله برجاي كلوار رومه كتيك موسوه دتيدوركن اوليه
الله. بضيندا تروس منوجو كرومه ابو
بكر.مريك كلوار ملالواي تيغكف دبلاكغ رومه دان تروس مندافتكن اونتا توغضاغن. رسول الله منوغضغ ساله سأيكور درفداث سمنتارا
ابو بكر منوغضغ سأيكور لاضي اونتا برسام انقث,عبدالله.
مريك
ملالوءي جالن يغ سوكر دان تيدق بياسا دلالوءي ياءيت جالن يغ منوجو كضوا ثور يغ ترلتق دسلاتن دان مغهالا كيمن. اره ايت
برتتاغن دغن اره كمدينه. مريك برخادغ اونتوق برسمبوثي دضوا ثور . تمفت
ايت ساغت مربهاي كران دهوني اوليه اولر – اولر يغ بربيسا.
الله
سبحانه وتعالى مها ممليهارا. دي مغيلهامكن
كفد بوروغ مرفاتي دان لابه – لابه اونتوق برسياف سديا ممبوات سارغ دمولوت ضوا ثور سباءيق سهاج سلفس رسول الله دان صحابتث ابو بكر
ماسوق كسيتو. دغن خارا ايت, الله سبحانه
وتعالى ماهو منولوغ مريك سوفايا تيدق دافت دكسن اوليه موسوه.
رسول
الله, ابو بكر دان عبد الله بن ابو بكر برجاي ملفسي سمفادن مكه دغن سلامت. موسوه تروس مغجر مريك برماتي – ماتين. رسول الله ممبرهنتيكن اونتاث بوات سمنتارا وقتو
كمودين برفاليغ كأره مكه. هاتي بضيندا
سايو انتوق منيغكلكن تانه اءير ترخينتا.
بضيندا بركات: " دري سلوروه بومي الله, اغكاوله تمفت يغ فاليغ
كوخينتاءي دان فاليغ دخينتاءي اوليه الله.
جك قومكو تيدق مغوسيركو درفدامو, سوده تنتو اكو تيدق اكن منيغضلكنمو".
دسدياكن
اوليه :
چريتا ڤڠاجرن : قيصه سأورڠ ݢاديس
سأورڠ ڬاديس داتڠ منموءي رسول الله دڠن تاڠن كانن ڽ دسوروقكن ك دالم ڤوكيت
باجوڽ. دري راوت وجهڽ، انق ڬاديس اين سداڠ منڠڬوڠ كساكيتن يڠ امت ساڠت. لالو رسول
الله منڬورڽ. "واهاي انقكو، كناڤ وجهمو منمڤقكن كامو سداڠ كساكيتن دان اڤ يڠ
سوروقكن دتاڠنمو؟ لالو ڬاديس مالڠ اين ڤون منچريتاكن حال يڠ برلاكو ڤدڽ: " يا
رسول الله، سسوڠڬوهڽ اكو انق يتيم ڤياتو. مالم تادي اكو تله برميمڤي دان ميمڤيكو
تله ممبواتكن اكو منڠڬوڠ كساكيتن اين." بالس ڬاديس تادي. جك تيدق جادي كبرتن،
چريتاكنله ميمڤي مو ايت واهاي انقكو." رسول الله مولا ترتاريق دڠن ڤنجلسن
ڬاديس ترسبوت.
اكو برميمڤي
برجومڤا ايبو كو د دالم نراك. كادأنڽ امت مڽديهكن. ايبو كو ممينتا دبريكن اير كران
امت داهڬ كڤانسان اڤي نراك ايت هيڠڬ ڤلوه تيدق سمڤت كلوار كران ككريڠن سكليڤ
مات." ڬاديس ايت برهنتي سكتيكا مناهن سيبق. "كمودين كوليهت دتاڠن كيري ڽ
اد سكتول كيجو دان دتاڠن كانن ڽ اد سيهيلاي توالا كچيل. بلياو مڠيبس-ڠيبسكن
كدوا-دوا بندا ترسبوت اونتوق مڠهالڠ اڤي دري ممباكر توبوهڽ. لنتس اكو برتاڽ ايبو
كو، كناڤ دي منريما بالسن سبڬيتو روڤا سداڠكن كتيك هيدوڤڽ ايبو كو اداله سأورڠ
همبايڠ ڤاتوه دڠن اجرن اسلام دان استري يڠ طاعة كڤد سواميڽ؟ لالو ايبوكو ممبريتاهو
بهاوا كتيك هيدوڤڽ دي امت بخيل، هاڽ دوا بندا ايت سهاج ايايت كيجو دان سهلاي توالا
كچيل ڤرنه دصدقهكن كڤد فاقر. يڠ لاينڽ هاڽ اونتوق برموك-موك دان منونجوقكن كلبيهن
هرتاڽ سهاج.
لالو اكو
تروس منچاري ايهكو. روڤاڽ بلياو برادا ديثيورڬ دان سداڠ منجامو ڤڠهوني شرڬ دڠن
ماكنن يڠ لاذات دان مينومن دري تلاڬ نبي."واهاي ايه، ايبو سداڠ كهاوسن دان
ترسيكسا د نراك. تيدقكه ايه ايڠين ممبنتو ايبو سداڠكن ددنيا كو ليهت ايبو امت
منطاعةايمو دان منوروت ڤرينته اڬام. لالو دجواب اوليه ايهڽ. سسوڠڬوهڽ بلياو دان
سموا ڤڠهوني شرڬ تله دلارڠ اوليه الله دري ممبري والاو ستيتيق اير كڤد استريڽ كران
ايت اداله ڤمبالسن اونتوق كبخلان يڠ دلاكوكن كتيك د دنيا.
اوليه ايت كاسيهن مليهت سيكسأن يڠ دتريما اوليه ايبو كو، اكو لنتس منچدوق سديكيت اير مڠڬوناكن تاڤق تاڠن كانن كو لالو د باوا ك نراك. بلوم سمڤت اير ترسبوت منچچه بيبير ايبو كو، اڤي نراك تله مڽمبر تاڠنكو سهيڠڬ ملچور. سكتيكا ايت جوڬ اكو ترسدر دان منداڤتي تاڤق تاڠنكو ملچور تروق. ايتله سببڽ اكو داتڠ برجومڤا اڠكاو يا رسول الله."
ڤنجڠ ليبر ڬاديس ايت بچيريتا سمبيل اير متنيا تيدق برهنتي-هنتي مڠالير د ڤيڤي. رسول الله كمودين ملتقكن توڠكتڽ ك تاڤق تاڠن ڬاديس ترسبوت لالو مناده تاڠن بردعا مموهون ڤتونجوق دري الله. جك سكيراڽ ميمڤي ڬاديس ترسبوت اداله بنر مك د سمبوهكنله اڬر منجادي اعتبر كڤد بلياو دان اومت اسلام. لالو بركت كبسرن ڽ، تاڠن ڬاديس ترسبوت سمبوه. رسول الله لنتس بركات، "واهاي انقكو، ڤولڠله. باڽقكنله برصدقه دان برذيكير دان ڤاهلاڽ اڠكاو بريكنله كڤد ايبومو. موده-مودهن سڬالا دوسا ڽ تر امڤون.
دسدياكن اوليه :
نور ازلينا بيت عبد الرحمن
اوليه ايت كاسيهن مليهت سيكسأن يڠ دتريما اوليه ايبو كو، اكو لنتس منچدوق سديكيت اير مڠڬوناكن تاڤق تاڠن كانن كو لالو د باوا ك نراك. بلوم سمڤت اير ترسبوت منچچه بيبير ايبو كو، اڤي نراك تله مڽمبر تاڠنكو سهيڠڬ ملچور. سكتيكا ايت جوڬ اكو ترسدر دان منداڤتي تاڤق تاڠنكو ملچور تروق. ايتله سببڽ اكو داتڠ برجومڤا اڠكاو يا رسول الله."
ڤنجڠ ليبر ڬاديس ايت بچيريتا سمبيل اير متنيا تيدق برهنتي-هنتي مڠالير د ڤيڤي. رسول الله كمودين ملتقكن توڠكتڽ ك تاڤق تاڠن ڬاديس ترسبوت لالو مناده تاڠن بردعا مموهون ڤتونجوق دري الله. جك سكيراڽ ميمڤي ڬاديس ترسبوت اداله بنر مك د سمبوهكنله اڬر منجادي اعتبر كڤد بلياو دان اومت اسلام. لالو بركت كبسرن ڽ، تاڠن ڬاديس ترسبوت سمبوه. رسول الله لنتس بركات، "واهاي انقكو، ڤولڠله. باڽقكنله برصدقه دان برذيكير دان ڤاهلاڽ اڠكاو بريكنله كڤد ايبومو. موده-مودهن سڬالا دوسا ڽ تر امڤون.
دسدياكن اوليه :
نور ازلينا بيت عبد الرحمن
Monday, May 19, 2014
قاعده ڤنوليسن جاوي
ڤڠنلن
توليسن جاوي تله لاما وجود دالم تمدون ملايو دسيكيتر ڬوڬوسن كڤولاوان ملايو ايايت سكيتر ابد ك 10 ماسيها اتاو 3 هجرة هيڠڬ كمسكيني دان اي برأصل درڤد توليسن عرب.توليسن جاوي جوڬ دكاتاكن ساتو سني ڤنوليسن يڠ تله وجود برابد-ابد لاماڽ د نوسنتارا. كمونچولنڽ بركايت سچارا لڠسوڠ دڠن كداتاڠن اڬام اسلام ك نوسنتارا. توليسن جاوي برأصل دري توليسن عرب دان مروڤاكن حروف-حروف عرب يڠ دماسوقكن ك دالم سيستم ڤنوليسن بهاس ملايو. توليسن جاوي اداله توليسن راسمي باڬي نڬارا بروني دان دڬوناكن ملواس د مليسيا دان إندونيسيا.توليسن جاوي اداله انتارا توليسن تراول يڠ ڤرنه دتموي. توليسن اين تله بركمبڠ سجق زمان كراجأن اسلام ڤاسا كمودين ك زمان كراجأن ملاك، زمان كراجأن جوهر دان جوڬ اچيه ڤد ابد ك-17. بوقتي كوجودن توليسن اين د مليسيا اداله دڠن ترجومڤڽ باتو برسورت ترڠڬانو يڠ برتاريخ 702ه اتاو 1303م مانكالا توليسن رومي يڠ ڤاليڠ اول دتموي اداله ڤد اخير كورون ك-19. اين منونجوقكن توليسن جاوي تله سمڤأي ك نڬارا اين لبيه اول بربنديڠ توليسن رومي. توليسن جاوي مروڤاكن توليسن راسمي باڬي نڬري-نڬري ملايو تيدق برسكوتو سماس ڤڠواسأن بريتيسه. كيني توليسن اين دڬوناكن دالم اوروسن اڬام اسلام دان عادة ايستيعادة ملايو يڠ كبڽقكنڽ د جوهر، قدح، كلنتن، ڤرليس، دان ترڠڬانو
ڤد زمان دهولو، توليسن جاوي مماءين كن ڤرانن ڤنتيڠ دالم مشركت. اي دڬوناكن سباڬاي ڤرانتارا ڤنتيڠ دالم سموا اوروسن ڤينتادبيران، عادة ايستيعادة دان ڤرداڬڠن. چونتوهڽ دڬوناكن دالم ڤرجنجين-ڤرجنجين ڤنتيڠ انتارا ڤيهق-ڤيهق د-راج ملايو دڠن ڤيهق-ڤيهق بركواس ڤورتوڬيس، بلندا دان ايڠڬريس. سلاين ايت، ڤماشران مرديك 1957 باڬي نڬارا مليسيا انتارا لاين جوڬ ترتوليس دالم سكريڤ جاوي.سماس بهاس مليسيا سداڠ بركمبڠ دان توليسن روميڽ تله منجادي ڤنتيڠ سهيڠڬ توليسن اين دڬوناكن سچارا برللواسا سباڬاي الت كبودايان باڬي نڬارا مليسيا.توليسن جاوي اين بوليه دأڠڬڤ سباڬاي عنصور يڠ جوڬ بوليه دأڠڬڤ ڤرينتيس دالم بيدڠ بهاس تتاڤي حقيقة يڠ تيدق بوليه دينافيكن اياله ممڤركمبڠكن واريثن سنديري ڤرلو دتيتيقبرتكن.اوليه ايت واريثن توليسن جاوي جوڬ مروڤاكن واريثن يڠ تيدق ترنيلاي دان ڤرلو دجاڬ دري ماس ك سماس
Subscribe to:
Posts (Atom)

